ابراهيم عاملي ( موثق )
352
تفسير عاملي ( فارسي )
حلال گوشت حرام است و شكار ديگر حيوانات حرام نيست . « وَأَنْتُمْ حُرُمٌ » 98 ابو الفتوح : يعنى در حال احرام صيد نكنيد ، قولى ديگر آن است كه اگر در سرزمين حرم باشيد شكار نكنيد ، و احتمال سوّم هست كه اگر در ماه حرام باشيد شكار نكنيد ، ولى باتّفاق همه معنى سوّم مقصود نيست . « وَمَنْ قَتَلَه مِنْكُمْ مُتَعَمِّداً فَجَزاءٌ مِثْلُ » 98 فخر : عاصم و حمزه و كسائى كلمه ى « جزاء » را با تنوين رفع و « مثل » را مرفوع تلفّظ كردهاند و ديگران باضافه خوانده كه با رفع « جزاء » و كسر « مثل » باشد . مجمع : حسن بصرى و مجاهد و ابن زيد گفتهاند : يعنى در كشتن حيوان بر خطا نباشد و آهنگ كشتن آن را داشته باشد ولى از احرام خود بى خبر باشد چون اگر كسى در حال احرام با توجّه بوظيفه ى خود اقدام به شكار بكند گناه او بزرگتر از آن است كه قابل كفاره باشد ، و ابن عبّاس و عطا و زهرى گفتهاند مقصود آن است كه در كشتن حيوان بر خطا نباشد چه متوجّه با حرام خود باشد چه نباشد و بيشتر فقهاء رأىشان همين است . و اگر بخطا و يا با فراموشى شكار را كشت ، باز هم بايد كفاره بدهد و عموم مفسّرين و اهل علم اين را گفتهاند و از امامهاى ما نيز همين روايت شده است ، و در معنى مثل اختلاف است : ابن عبّاس و مجاهد و حسن بصرى گفتهاند : يعنى كفاره در خلقت و بدن همانند باشد با حيوان شكار شده كه در حيوانات بزرگ جثه مثل شترمرغ ، شتر بكفاره بدهد ، و در كوچك بدنها مثل آهو ، گوسفند بايد بكفاره بدهد ، و كفّاره ى خر وحشى و همانند آن گاو است كه از حيوانات متوسّط هستند . و مذهب اهل بيت نيز همين است ، ابراهيم نخعى گفته است : مقصود از « مثل » شباهت در قيمت است كه شكار را قيمت كنند و بهاى آن را ، حيوانى بخرند و بكعبه هديه كنند . « يَحْكُمُ بِه ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ » 98 فخر : ابن عبّاس گفته است : يعنى براى مجازات اين كار ، بايد دو مرد صالح عادل همكيش شما بسنجند كه چه حيوانى